ABD ordusu kitap sektörüne nasıl yön verdi

İkinci dünya savaşı yıllarında ABD’de yazar, kütüphane ve yayın evleri tarafından  “Savaş Zamanı için Kitap Konseyi” isimli bir STK kurulmuştur. Sloganları “fikirlerin savaşındaki silahlar” olan bu derneğin amacı Amerikan halkının savaşa bakışını yönetmekte kitapların kullanımını sağlamaktı.

Hükümet ile yakın çalışan bu dernek cephedeki askerlere kitap sağlamak amaçlı bir kampanya da başlatmıştır ve Amerikan halkından orduya kitap bağışlamasını istemiştir.

Her ne kadar birçok kitap bağışlanmış olsa da hem bazı kitapların ordu yetkilileri tarafından içeriğinin uygun görülmemesi hem de çoğu kitabın ciltli ve kalın olmasından dolayı oluşturacağı lojistik sıkıntılar nedeniyle bu kampanya verimli olmamıştır.

Çünkü o dönemde kitabın ağır olanı makbuldu ve kitaplar yıpranmaması için özenle okunurdu ki bu durum; ciltli kitapların ipleri ve tutkalları cephe şartlarına hiç uygun değildi.

Ordu subayı olan Raymond Trautman çözümü ayıplı mecmualar basan merdiven altı yayınevlerinde buldu. Onların teknik bilgisini kullanarak ve seçkin yayınevlerini de ikna ederek ordu için ince ve küçük boyutta, ucuz kağıda basılmış ve zımbalar ile tutturulmuş kitaplar basılmasını sağladı. Amerikada bu tip kitaplar Armed Service Edition adı altında satıldılar, yani Ordu Hizmeti Tarzı. Hatta kitaplar alışılagelmiş baskılardan o kadar inceydi ki kapağına kocaman harflerle “özet değildir, tüm kitabı içerir” diye not basmak zorunda kaldılar.

Savaş boyunca ordu bu kitaplardan 100 milyondan fazla satın aldı ve Avrupa’ya, Pasifik’e, ön cephelerde savaşan askerlere yolladı. Kitaplar askerler arasında elden ele gezen değerli hazinelere döndüler, katlayıp miğferlerinin içinde sakladılar.

Bu durum savaştan sonra bile yayınevlerinin çalışma mantığını değiştirdi. Önceden kendisine saygısı olanların tenezzül etmediği “paperback” denilen ince baskılar artık vatanseverlerin okuduğu kitaplar olarak ciltli baskıların tahtını sallamıştı bile.

Kaynak: Council on Books in Wartime

Arkadaşlarınız ile paylaşmak ister misiniz?

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.