İstemek ile Dilemek Arasındaki Fark

“istemek” ile “dilemek” fiillerini eş anlamlı olarak kullanıyoruz.

Zayıflamak istiyorum… Peki hayatında bu amaç için hiç çaba harcıyor musun? İstiyor musun yoksa diliyor musun? Önce kendine bu soruyu sor.

Derler ki kuşlar uçabilmek için kollarından vazgeçtiler. Eğer bir amaç için çaba harcıyorsan, o şeyi istiyorsun anlamına gelir.

Yoksa herkes zengin olmak ister ama gerçekte çok az insan bunun için plan yapar. İyi bir eğitim için şartları zorlamak, kendi işini kurma riskine girmek ve işin her daim başında durarak maaşlıda olacağından iki-üç katı çalışmayı kabullenmek, emrinde çalışacak insanların sorumluluğunu almak… liste uzar gider.

Aslında bizler zengin olmayı istemek değil sadece diliyoruz. Yoksa istediğimiz şey dertsiz yaşam. Bu sebepten her yıl milyon üstünde insan KPSS’ye giriyor, tabir-i caiz ise kapağı devlete atıp yatabilmek için.

Ama o adama da sorsan, “evet, zengin olmak isterim” diyecektir.

Halbuki “istemek” ile “dilemek” fiillerini eş anlamlı olarak kullanıyoruz.

 

Dilin yetersiz kaldığı bir başka konu ise bu “istemek / sevmek” gibi fiillerin olumsuzluklarında sadece zıtlık algılamamız.

Varsayalım siz ıspanak ile hiç bir takıntısı olmayan bir insansınız, ıspanak varsa yersiniz yok ise hiç aklınıza gelmez. Şimdi misafirlikte size sordular “ıspanak sever misin?”

Ne cevap vereceksiniz? Severim deseniz, onların evine her gittiğinizde karşınıza ıspanak yemeği çıkacak, sevmem deseniz bir daha size hiç pişirmeyecekler.

Sevmiyorum diyince hemen nefret ettiğiniz düşünülür. İstemiyorum dediğinizde hemen tiksindiğinizi düşünürler.

“Ispanağı seviyor değilim” dersek acaba anlarlar mı, ne iyi ne kötü bir duygu beslemediğimizi..?

Porsche araba kullanmak istemiyorum. Ne saçma, ne kadar kendini beğenmiş bir cümle… Şimdi biri sana anahtarı verse hayır mı diyeceksin. Nasılsa olmayacak diye sallıyorsun.

Halbuki gerçek… Sen bunun için çaba harcıyor musun? Uygun galeride çalışmak, lüks mekanda valelik yapmak, araba fuarlarında iş aramak, para biriktirip günlük de olsa kiralamak vb vb

Yani Porsche kullanmayı herkes diler ama sadece o markanın tutkunları ister, geri kalanlar ise kullanmayı istiyor değillerdir. Ve istememeleri bu duruma karşı zıt bir duygu besledikleri anlamına gelmez.

Bu aradaki ayrımı anlayamamak en çok anketlerde hatalı sonuç çıkmasına sebep olur. Mahallede herkese sorarsınız “Tarkan konsere buraya gelsin ister misiniz?” Herkes evet der ama bunun “dilemek” olduğunu anlamazsanız, konser biletleri satışa çıktığında belki de iflas edersiniz.

Arkadaşlarınız ile paylaşmak ister misiniz?

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.